Hoe verhoud je je tot elkaar als de verschillen tussen jullie groot zijn?
Verschillen horen bij mens-zijn. We verschillen in aanleg, ervaringen, normen en waarden, in hoe we de wereld begrijpen en beleven. In relaties is dat niet anders. Verschil is op zichzelf geen probleem. Het wordt pas spannend wanneer de spanning toeneemt en zichtbaar wordt hoe we met dat verschil omgaan.
Juist op die momenten wordt een relatie getoetst. Niet omdat er iets misgaat, maar omdat er iets aan het licht komt. De vraag die dan onder alles ligt is niet: hoe lossen we dit op? maar: kan ik op jou terugvallen? Kan ik bij jou schuilen, steunen en samen bouwen, juist nu het schuurt? Daar krijgt veiligheid zijn betekenis.
Onder spanning worden verschillen zichtbaarder. Wat eerst naast elkaar kon bestaan, komt dichter op elkaar te liggen. Niet omdat de ander veranderd is, maar omdat de behoefte aan veiligheid groeit. Waar veiligheid afneemt, ontstaat eenzaamheid. En waar eenzaamheid ontstaat, gaan mensen bewegen.
Die beweging is zelden bewust. We gaan overtuigen, terugtrekken, pleasen, eisen stellen of sturen. Dat gedrag wordt vaak manipulatie genoemd, maar in de kern is het iets anders: een poging om het contact te herstellen. Om de ander zo te bewegen dat het weer veilig voelt. Dat maakt het gedrag niet effectief, maar wel begrijpelijk.
Het probleem ontstaat wanneer verschil wordt uitgelegd als iets ingewikkelds. Alsof grote verschillen relaties per definitie zwaar of moeilijk maken. Daarmee ontstaat een schuilplaats. Het is nu eenmaal complex, het is hard werken. Maar verschil vraagt geen verklaring, het vraagt afstemming.
Niet door de ander bij te sturen, maar door jezelf serieus te nemen in wat spanning met je doet. Waar raak ik mijn veiligheid kwijt? Wat heb ik nodig om op de ander te kunnen terugvallen? En wat vraagt dat van mij in de manier waarop ik mij verbind?
Dat vraagt aandacht en begrip. De bereidheid om spanning niet te vermijden, maar te gebruiken als toetssteen voor de relatie. Niet door te ontsnappen of te verharden, maar door te onderzoeken hoe je elkaar kunt blijven dragen wanneer het lastig wordt.
Grote verschillen maken relaties niet moeilijker. Ze maken zichtbaar waar veiligheid wordt gebouwd of juist onder druk komt te staan. Ze vragen niet om complexiteit, maar om bewust contact. Om samen te onderzoeken hoe jullie elkaar kunnen steunen en waarop jullie kunnen bouwen, juist wanneer het spannend wordt.
Misschien ligt daar de kern. Niet in het verkleinen van verschil, maar in het verdiepen van verbinding. Niet in verklaren waarom het schuurt, maar in de vraag of je elkaar kunt blijven vasthouden wanneer het schuurt.
Hoe verhouden jullie je tot elkaar wanneer de verschillen tussen jullie groot zijn?
